województwo kujawsko pomorskie
Szlaki pamieci - strona główna
Start Szlak walki
II wojna światowa
Szlakiem 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich
Szlakiem 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich

miejsce: Bukowiec, Grupa

Pluton trębaczy

Pobierz artykuł(pdf, 2.6 MB)
W artykule znajdziesz: pełne
opracowanie hasła, ciekawostki,
fotografie, bibliografię.

Jedynie z legend, bądź z propagandy przeciwników, pochodzą wyobrażenia ułanów polskich, szarżujących na kolumny czołgów we wrześniu 1939 roku. Owszem, 1 września pod Krojantami niedaleko Chojnic dwa szwadrony 18 pułku ułanów wbrew instrukcjom przełożonych dokonały kontrataku konnego na tyły niemieckiej 20. dywizji zmotoryzowanej. Nie był to jednak atak bezmyślny ani rozpaczliwy, lecz przemyślane zaskoczenie przeciwnika.

W całej kampanii wrześniowej kawaleria polska przede wszystkim walczyła spieszona, wg zasad taktyki piechoty, zgodnie z międzywojenną „Ogólną instrukcją walki”, w myśl której „Kawaleria porusza się konno, walczy pieszo”. W walce konnica nie różniła się więc od piechoty, dzięki koniom miała jednak nad piechotą przewagę, w postaci większej zdolności ruchowej i szybszej mobilności, umożliwiającej sprawniejsze przegrupowanie sił oraz większą wydajność marszową. Między bajki należy też włożyć dość powszechne przekonanie, że Wojsko Polskie przystąpiło do wojny obronnej z nadmiernie rozbudowanymi siłami kawaleryjskimi. 37 polskich pułków kawalerii stanowiło zaledwie ok. 8% liczebnego składu wojska. Istotne były niedostatki broni lotniczej, pancernej i przeciwpancernej, co jednak nie ma żadnego związku z istnieniem formacji jazdy, zwłaszcza że wyszkolony ułan znał taktykę walki piechoty nie gorzej od piechura.

Historia pułku sięga czasów Księstwa Warszawskiego i trudnych walk o jego niezależność. Wraz z upadkiem Napoleona, po krótkotrwałym funkcjonowaniu w Kongresówce kończy się pierwszy okres działalności szesnastaków. Dopiero wraz z odrodzeniem państwa Polskiego tworzy się nowa historia pułku „białych ułanów”.

29 XII 1918 roku z inicjatywy trzech osób m. in. Wojciecha Świerczyka w mieście Lwówek (Wielkopolska) powstaje 33 osobowy oddział konny. 29 I 1919 roku otrzymuje nazwę: Szwadron Jazdy Okręgu II. Chrzest bojowy szwadronu nastąpił w bitwie pod Miałą koło Krzyża. 29 V 1919 roku Szwadron Jazdy Okręgu wchodzi w obręb 2 Pułku Ułanów Wielkopolskich. 18 XI 1919 roku pułk otrzymuje sztandar. Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii pułku jest jego wkroczenie do Bydgoszczy (29 I 1919 roku).Ułani biorą udział w defiladzie Wojska Polskiego. Na terenie miasta pułk przejmuje koszary po wojskach niemieckich przy ul. Szubińskiej. 17 I 1920 roku pułk zmienia oznakowanie wielkopolskie na ogólnopolskie i w rezultacie otrzymuje numerację 16/2 Pułk Ułanów Wielkopolskich. 9 III 1920 roku pułk wyrusza na wschód, gdzie zostaje przydzielony do V Brygady kawalerii, a następnie IV BK. Podczas działań wojennych walczy głównie na froncie ukraińskim przeciwko 1 Armii Konnej Budionnego. 25 listopada pułk wraca do Bydgoszczy. Od tego okresu corocznie w rocznicy bitwy pod Szczurowicami (26 VII) pułk obchodzi święto. W 1938 roku pułk uzyskuje nazwę Gustawa Orlicz – Dreszera. W przededniu wybuch II wojny światowej liczył 900 ułanów.

Galeria zdjęć

płk. Julian Arnoldt – Rus...
ppłk. J. Arnoldt-Russocki
gen. Stanisław Grzmot-Sko...
por. Zygmunt Bieganowski,...
płk. S. G. Grobicki.
gen. Gustaw Orlicz-Dresze...
Żołnierze 16 Pułku Ułanów...
W latach międzywojennych
W stajni 16 Pułku Ułanów ...
Na ul. Gdańskiej w Bydgos...
W latach międzywojennych
Pod pomnikiem poległych w...
Oficerowie przed kasynem ...
Podczas defilady
Dowódca pułku z oficerami

Fot. Ze zbiorów Krajowego Koła Żołnierzy i Przyjaciół 16 Pułku Ułanów Wlkp. W Bydgoszczy.

Wybrana bibliografia

K. Ciechanowski, Armia „Pomorze”, Warszawa 1982.
Historia Bydgoszczy, pod red. M. Biskupa, t. II, cz. pierwsza 1920 – 1939, Bydgoszcz 2004.
St. Krasucki, Bohaterski oficer bydgoskiego pułku ułanów,”kalendarz Bydgoski” 1984, rocznik XVII.
St. Krasucki, O „białych ułanach” bydgoskich 16/2 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz – Dreszera, [w:] Bydgoszcz , lato 1939, pod red T. Jaszowskiego, J. Jaśkowiaka, Bydgoszcz 1985.
M. Porwit, Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku. Plany i bitwy graniczne, T. 1, Warszawa 1983.
W. Rezmer, Armia „Pomorze” w kampanii polskiej 1939 roku, [w:] Bydgoszcz 3 – 4 września 1939, pod red. T. Chincińskiego, P. Machcewicza, Warszawa 2008.
Złota Księga. Kronika Koła 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. generała Orlicz – Dreszera, w posiadaniu Koła 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich w Bydgoszczy.

Drukuj Email