województwo kujawsko pomorskie
Szlaki pamieci - strona główna
Start W okresie PRL W walce o utrwalenie „władzy ludowej” – Ludwik Andrzej Szenborn (szef WU ds. BP w Bydgoszczy)
W walce o utrwalenie „władzy ludowej” – Ludwik Andrzej Szenborn (szef WU ds. BP w Bydgoszczy)

miejsce: Bydgoszcz

Podpis Ludwika Szenborna

Pobierz artykuł(pdf, 882 kB)
W artykule znajdziesz: pełne
opracowanie hasła, ciekawostki,
fotografie, bibliografię.

Funkcjonariusze UB w pierwszej kolejności skupili swoje siły na uderzeniu w zbrojne podziemie niepodległościowe.
W tym samym czasie trwała pacyfikacja pozostałości po cywilnych strukturach Polskiego Państwa Podziemnego.
Po zniszczeniu niezależności opozycji i zabezpieczeniu hegemonii komunistów w życiu politycznym, przystąpiono do procesu narzucania społeczeństwu ideologii marksistowsko-leninowskiej.

W miarę ustanawiania totalitarnego systemu, aparat terroru objął swoim operacyjnym zainteresowaniem sektor gospodarczo-przemysłowy, by wreszcie, wraz z przyjętą stalinowską doktryną o „zaostrzaniu się walki klasowej w miarę budowy socjalizmu”, zacząć poszukiwać wrogów w szeregach partyjnych. Objęcie kontrolą całości życia społecznego i publicznego przez UB, doprowadziło do sytuacji, w której kraj oplotła ponura sieć więzień i obozów pracy (także funkcjonujących w strukturach MBP), w których w 1952 r. przebywało ponad 50 tys. więźniów politycznych, częstokroć skazanych w pokazowych procesach po brutalnych śledztwach.

Z dniem 8 sierpnia 1955 r., na stanowisko kierownika Wojewódzkiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Bydgoszczy ( WU ds. BP ) został mianowany ppłk Ludwik Andrzej Szenborn. Zastąpił na urzędzie udającego się do Moskwy na Roczny Kurs Specjalny KGB ppłk. Kazimierza Góreckiego. Z chwilą objęcia swojej nowej funkcji ppłk L. Szenborn stał się zwierzchnikiem ponad 550 funkcjonariuszy zatrudnionych w WU ds. BP w Bydgoszczy, oraz ponad 300 pracowników bezpieki, zatrudnionych w funkcjonujących wówczas na terenie województwa bydgoskiego dziewięciu PU ds. BP (Aleksandrów Kujawski, Bydgoszcz, Chojnice, Grudziądz, Inowrocław, Świecie, Toruń, Włocławek, Lipno) i trzynastu PD ds. BP (Brodnica, Chełmno, Golub-Dobrzyń, Łęgnowo, Mogilno, Radziejów, Rypin, Sępólno Krajeńskie, Szubin, Tuchola, Wąbrzeźno, Wyrzysk, Żnin). W nadzorze nad pracą ponad ośmiusetosobowej kadry UB z terytorium województwa bydgoskiego, ppłk. Szenborna wspomagali dwaj zastępcy: mjr Bronisław Mądrzejowski oraz kpt. Alojzy Cygański. Obaj posiadali spore doświadczenie w pracy na stanowiskach kierowniczych, mieli również za sobą specjalne przeszkolenia w ZSRS. Mjr Mądrzejowski był absolwentem kursu NKWD w Kujbyszewie (1944), a przed przejściem do służby w Bydgoszczy pełnił m. in. stanowisko zastępcy szefa WUBP w Kielcach (1950-1955). Z kolei kpt. Cygański został awansowany na zastępcę kierownika WU ds. BP w Bydgoszczy miesiąc po powrocie z Rocznego Kursu Specjalnego KGB w Moskwie (maj 1955 r.), a wcześniej pełnił m. in. funkcję szefa Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego na Miasto i Powiat Toruń (1952-1954).

Ppłk. Ludwik Szenborn pełnił stanowisko kierownika WU ds. BP przez nieco ponad rok. W uzasadnieniu odwołania, które nastąpiło 8 września 1956 r. można przeczytać, iż „nie był on w stanie należycie pokierować całokształtem pracy Urzędu. Nie ułożył należycie stosunków z Komitetami Partyjnymi […]”. Głównym powodem była jednak, oczywiście, czystka, jakiej dokonał Władysław Gomułka po dojściu do władzy, kiedy jasne stało się, iż dawni funkcjonariusze walczący z tzw. odchyleniem prawicowo-nacjonalistycznym muszą odejść. Zostali oni zastąpieni przez kadrę oddaną nowej ekipie rządzącej, która jednak podobnie jak poprzednie uznawała aparat represji za podstawowe narzędzie utrzymywania władzy.

Źródło: AIPN-0-193-7008-UM

Galeria zdjęć

Ppłk. Ludwik Szenborn

Meldunki ppłk. Ludwika Szenborna

Drukuj Email