województwo kujawsko pomorskie
Szlaki pamieci - strona główna
Start W latach
stalinizmu
Organizacja antykomunistyczna Zbigniewa Rostka
Organizacja antykomunistyczna Zbigniewa Rostka

miejsce: Inowrocław

rostek_zbigniew

Zbigniew Rostek- (1930-1952) vel Jan Sikorski vel Kurt Messer ps. „Piotr”, kurier Stronnictwa Narodowego, organizator młodzieżowej siatki wywiadowczej działającej na terenie Gniewkowa, Aleksandrowa Kujawskiego i Torunia w 1950 r.

Pobierz artykuł(pdf, 3.7 MB)
W artykule znajdziesz: pełne
opracowanie hasła, ciekawostki,
fotografie, bibliografię.

Zbigniew Rostek ps. „Piotr”, organizator młodzieżowej siatki wywiadowczej działającej na terenie powiatu inowrocławskiego, Aleksandrowa Kujawskiego i Torunia w 1950 r. urodził się 10 I 1930 r. we Lwowie. Do wybuchu wojny ukończył tylko trzy klasy szkoły powszechnej. We wrześniu 1939 r. do Lwowa wkroczyli Rosjanie, dlatego następne dwa lata edukacji zawdzięcza on szkole rosyjskiej. W 1941 r. jego miasto rodzinne zajęli Niemcy.

Rostek był osobą bardzo otwartą i kontaktową z niesłychanym pociągiem do przygody. Lubił ryzyko i te cechy charakteru niewątpliwie miały wpływ na jego dalsze życie. Będąc na emigracji zaprzyjaźnił się z żołnierzami, stacjonującymi w m. Kassel. Był ordynansem u oficerów amerykańskich, czyścił im buty, prasował mundury, sprzątał  pokoje. Później służył w kompanii wartowniczej. Wspólnie z żołnierzami uczestniczył w różnych ćwiczeniach, uczył się obsługiwać broń, jeździć samochodem. W czerwcu 1946 roku został skierowany na służbę do żandarmerii amerykańskiej, gdzie pracował do grudnia 1946 roku w oddziale patrolowym na terenie Berlina Zachodniego. Nocami pilnował magazynów żywności oraz broni. W czasie tej służby przechodził przeszkolenie wywiadowcze. Pod koniec grudnia 1946 roku szef wojskowego wywiadu CIC w Berlinie, płk. Michał Szczerbina, szef policji w amerykańskiej strefie okupacyjnej Berlina zachodniego zaproponował Rostkowi współpracę z wywiadem.

Pierwsze zadanie Rostka miało polegać m.in. na uzyskaniu informacji z terenu województwa bydgoskiego, dotyczących przebiegu wyborów do Sejmu Ustawodawczego w Polsce oraz stosunku społeczeństwa do partii politycznych. W styczniu 1947 r. Rostek wyjechał transportem repatriantów do Polski. Przed wyjazdem uzyskał dokumenty wystawione na nazwisko Jan Sikorski. Niezależnie od tego otrzymał również  dokumenty na swoje właściwe nazwisko.  Zgodnie z otrzymanymi poleceniami udał się do miejscowości Gniewkowo, pow. Inowrocław, gdzie przy ulicy Polnej 3 osiedliła się jego rodzina. Tam nawiązał kontakt z lokalnymi członkami PSL. Od nich otrzymał cenne dla niego informacje. Udało się mu zebrać dużą liczbę nazwisk funkcjonariuszy UB. i MO oraz aktywistów PPR. Po zebraniu tych danych wyjechał w marcu 1947 roku z powrotem do Niemiec i przekazał je płk. Szczerbinie. Od kwietnia 1947 r. aż do chwili następnego powrotu do kraju, tj. do lipca 1947 r. Rostek przebywał w sektorze zachodnim Berlina. W tym czasie spędzał większość czasu w obozie dla uchodźców, gdzie zaprzyjaźnił się z wieloma Polakami.

Kolejnym zadaniem wyznaczonym mu przez pułkownika było przeprowadzenie przez granicę samochodu marki „jeep” wraz z radiostacją. Miało to miejsce w lipcu 1947 roku.  Chcąc zamaskować prawdziwy cel wyjazdu do kraju Rostek miał sfingować ucieczkę tym samochodem ze strefy amerykańskiej, co też uczynił podając jednocześnie przez radiostację różne spostrzeżenia dotyczące strefy radzieckiej. Próba przekroczenia nielegalnie granicy w okolicy Szczecina nie udała się. Rostek został zatrzymany w okolicy Poczdamu przez władzę radzieckie i osadzony pod zarzutem szpiegostwa w tamtejszym wiezieniu. W wyniku przeprowadzanego śledztwa nie udało się Rosjanom potwierdzić winy Rostka, który zeznał, że ukradł samochód żołnierzom amerykańskim, w związku z tym nie wiedział, iż znajduje się w nim ukryta radiostacja oraz broń palna. Władze radzieckie po upływie ośmiu miesięcy zwolniły go z aresztu i przekazały go władzom polskim. W Polsce Rostek po dwóch tygodniach aresztu za nielegalne przekroczenie granicy jako niepełnoletni wyszedł na wolność. Potraktowano go jako młodego człowieka żądnego przygód. Na wszelki wypadek powiadomiono jedynie UB funkcjonujący w miejscu zamieszkania rodziny Rostka, aby zwrócił na niego uwagę.

Galeria zdjęć

Zbigniew Rostek
Marian Ceraficki członek ...
Tadeusz Cwikliński człone...
Bogdan Męclewsk członek s...
Leszek Radtke członek sia...
Janina Raszkiewicz człone...
Wanda Rostek skazana na ...
Teresa Tuszynska
Jerzy Wasielewski członek...

Dokumenty

Doniesienie informatora P...
Doniesienie informatora PUBP w Inowrocławiu
Pismo naczelnika Wydziału...
Pismo naczelnika Wydziału Więziennictwa WUBP w Bydgoszczy
Protokół rewizji przeprow...
Protokół rewizji przeprowadzonej przez funkcjonariuszy WUBP w toruńskim mieszkaniu, w którym przebywał w momencie aresztowania Z. Rostek
Protokół przesłuchania 18...
Protokół przesłuchania 18-letniej Wandy Rostek w PUBP w Inowrocławiu
Ulotka
Ulotka

Wybrana bibliografia

Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1950-1952. Taktyka, strategia, metody. Wybór i opracowanie, A. Dudek, A. Paczkowski, Warszawa 2000,s. 81-83;  Z. Biegański, Sądownictwo i skazani na śmierć z przyczyn politycznych w województwie pomorskim (bydgoskim) w latach 1945-1956, Bydgoszcz 2003 ; Informator o osobach skazanych w PRL za działalność szpiegowską w latach 1944-1970, Warszawa 1972

Drukuj Email