województwo kujawsko pomorskie
Szlaki pamieci - strona główna
Start Szlak męczeństwa
II wojna światowa
Szlak męczeństwa – II wojna światowa
Eksterminacja ludności polskiej w Bydgoszczy w początkowym okresie okupacji Drukuj Email

W dniach 3 – 4 września 1939 roku mieszkańcy Bydgoszczy prowadzili walkę z niemiecką dywersją w mieście. Zdaniem Niemców, akcja polska była „masakrą” i eksterminacją niemieckich mieszkańców Bydgoszczy. Hitlerowska propaganda porównywała te zdarzenia do „nocy św. Bartłomieja”, czyniąc z nich uzasadnienie dla swoich ludobójczych planów. Akcja patriotów polskich przeciwko niemieckiej „V kolumnie” stała się pretekstem do masowego ludobójstwa, zgodnego z politycznymi celami, jakie założyli sobie naziści. Kwestia „krwawej niedzieli” określiła los polskiej ludności w Bydgoszczy w całym okresie okupacji.

Więcej…
 
W lasach Barbarki – dla upamiętnienia mordu na Polakach Drukuj Email

Pierwszych egzekucji na ludności Torunia i jego okolic dokonano jeszcze przed formalnym rozpoczęciem działalności Selbschutz, między innymi w Czarnowie oraz Rubinkowie. Zbrodni dokonywały zarówno oddziały Wehrmachtu, jak również niemieccy żandarmi, przy bardzo wydatnej pomocy miejscowych Volksdeutschów, późniejszych członków zbrodniczej „Samoobrony”. Do ich zadań, wyznaczonych przez dowódców Einstatzgruppen, policji oraz Gestapo, należało patrolowanie terenu i zgłaszanie placówkom policji o powrotach do miejsc zamieszkania uciekinierów cywilnych oraz wojskowych, jak również przedstawicieli lokalnych władz. Na nich także spoczywał obowiązek ich aresztowania.

Więcej…
 
Droga do ludobójstwa – Getto we Włocławku Drukuj Email

Pod koniec września lub na początku października 1941 roku rozpoczyna się zorganizowana zagłada Żydów w Kraju Warty. Za bezpośrednią eksterminację odpowiadają żołnierze SS – Sonderkommando Lange. Momentem przełomowym, wpływającym na podjęcie zbrodniczej decyzji był rozkaz H. Himmlera z IX 1941 roku. Żądał on, aby getto łódzkie przyjęło 60 tys. Żydów. Nadarzającą się okazję wykorzystał namiestnik Rzeszy w Kraju Warty – Artur Greiser, który poprosił Himmlera o zezwolenie na wymordowanie 100 tys. „niezdolnych do pracy” Żydów. Oczywiście, zgodę uzyskał. Miejscem wyznaczonym do zlikwidowania „problemu żydowskiego” był obóz zagłady w Chełmnie mad Nerem (był to pierwszy stacjonarny ośrodek zagłady, funkcjonował od 8 XII 1941 roku).

Więcej…
 
Niemiecki obóz na Błoniu (15 IX 1940 – 20 I 1945) – miejsce kaźni i terroru narodu polskiego Drukuj Email

zasieki obozowe

nowosc

Utworzone przez Niemców na okupowanych ziemiach polskich różnego rodzaju obozy służyły przede wszystkim fizycznej likwidacji więzionej w nich ludności oraz wykorzystywaniu pracy więźniów dla potrzeb gospodarczych Trzeciej Rzeszy. W podbitym przez wojska niemieckie kraju funkcjonował rozbudowany system obozowy. Obóz na Błoniach podlegał miejscowemu gestapo i został utworzony na miejsce działającego od marca 1940 r. obozu jenieckiego i pracy w Szczeglinie. Oficjalna urzędowa nazwa oddanego „do użytku” 15 września 1940 r. obozu brzmiała: Staatspolizeistelle Hohensalza – Übergangslager (Placówka Policji Państwowej Inowrocław – Obóz Przejściowy).

Więcej…
 
Rola obozu w Potulicach w czasach okupacji niemieckiej Drukuj Email

Od połowy 1940 roku, czyli od momentu kiedy to Albert Forster uświadomił sobie, iż nie uda mu się zachęcić Niemców z Rzeszy do osiedlania się na wschodnich wcielonych terenach, rozpoczął on nową politykę nastawioną na przesiedlanie Niemców z obszarów podbitych. Skutkiem tego było powołanie Sztabu Osadniczego (VIII 1940 roku) w Gdańsku, którego głównym zadaniem było osiedlanie Niemców sprowadzonych ze wschodu. Polaków wysiedlano z gospodarstw rolnych, aby przygotować nowe miejsca dla osadnictwa niemieckiego. Do tego celu powołano Centralę Przesiedleńczą (15 XI 1940 roku). 3 lutego 1941 roku Centrali Przesiedleńczej podporządkowano trzy obozy przesiedleńcze: w Toruniu, Potulicach i w Tczewie.

Więcej…
 
Tragiczne chwile dla szpitala w Świeciu – mord na pacjentach Drukuj Email

Władze niemieckie już od jesieni 1939 roku nakazały dokonać mordów na psychicznie chorych w Polsce na obszarach Pomorza, Wielkopolski, Śląska i Generalnego Gubernatorstwa, a od II połowy 1941 roku w okręgu białostockim. Na terenie Pomorza w pierwszej kolejności zaczęto likwidować zakład psychiatryczny w Kocborowie, który posiadał swoje filie w Gniewie i Chojnicach.

Krajowy Zakład Psychiatryczny w Świeciu nad Wisłą został wybudowany w latach 1843 – 1855. Jest to najstarszy zakład psychiatryczny w Polsce. W momencie wybuchu wojny przebywało w nim ok. 1700 chorych i 9 lekarzy. Dyrektorem szpitala był dr med. Józef Bednarz .

Więcej…
 
Krajna w czasach eksterminacji Drukuj Email

Obszar Gdańsk – Prusy Zachodnie został utworzony na mocy dekretu z 8 października 1939 roku, którego postanowienia weszły w życie 26 X 1939 roku. Obszar podzielono na trzy okręgi rejencyjne: Gdańsk, Kwidzyn i Bydgoszcz. Krajna wchodziła w skład trzeciej rejencji. Na czele okręgu od 31 X 1939 roku stanął A. Forster, pełniąc funkcje namiestnika. W wielu miastach na terenie Krajny w pierwszych dniach września doszło do bezkompromisowych, represyjnych działań wobec podbitej ludności, co odbywało się w zgodzie z tajną instrukcją wydaną dla landratów: [...] Bardzo ważną sprawą jest ujęcie i internowanie polskich przywódców i intelektualistów, do których zalicza się szczególnie duchownych, wszystkich ludzi z akademickim wykształceniem oraz ewentualnie kupców.

Więcej…